İzmir’in Buca ilçesinde, tek şeritlik, dar bir sokakta planlanan dev bir konut projesi, bir mahkeme kararı ve ısrarlı bir komşu mücadelesiyle yeniden şekilleniyor. Sokak sakinleri, yoğun inşaata bağlı trafik ve güvenlik risklerinin dikkate alınmasını istiyor. Projeyi yürüten firmalar ise “şehre konut kazandırma” hedefini korurken, hukuki ve teknik şartlara uyduklarını savunuyor.
Mahkeme sonrası küçülen proje
Başlangıçta, iki blokta 84 dairelik bir proje için ruhsat almaya çalışan geliştiriciler, 2024’teki yargı kararıyla planlarını gözden geçirmek zorunda kaldı. Mahkeme, erişim ve güvenlik açısından kararın yeniden incelenmesini istedi. Bu süreç, sokaktaki yoğunluk ve acil durum geçişleri için ciddi bir uyarı olarak yorumlandı.
Firmalar, 23 Haziran 2025’te bir ruhsat tadilatı başvurusu yaparak toplam bağımsız bölüm sayısını 44’e düşürdü. Tadilat kapsamında yeraltı otoparkı da iki kattan tek kata indirildi. Belediye, 13 Ağustos’ta bu yeni planı onayladı, ancak tartışmalar bitmedi.
Yeraltı otoparkı tek kata indirildi
Mahallenin en ısrarlı itirazcısı, sokağın mevcut haliyle bu yoğunluğu kaldıramayacağını savunuyor. Ona göre, azaltılan daire sayısı “kâğıt üzerinde” bir çözüm, çünkü blok ölçekleri ve kat izleri neredeyse olduğu gibi duruyor. Bu da daha büyük metrekareli konutlarla aynı gövde üzerinde “şişkin” bir proje algısı yaratıyor.
“Bu proje akıl dışı: 84 daireye göre tasarlanmış iki yapıyı, 44 daireye indirmek demek 5.700 m²’lik kütleyi 12 metre yüksekliğinde tutmak demek,” diyor bölge sakini. “Sonra 1+1’ler 75 m², 2+1’ler 110 m² gibi olağandışı seçeneklere dönüyor ve bunun bedeli ne olacak?”
“Yolu genişletmek için Büyükşehir ile görüşüyoruz”
Uyuşmazlığın kalbi, sokağın ana arterle bağlantı noktası olan “dar boğaz”. Bu kısımda iki araç yan yana geçemiyor, acil durumlarda ambulans ya da itfaiye için ciddi bir risk oluşuyor. Mahalleli, “1,5 metreye 80 metrelik bir şerit kamulaştırılsa, bu boğaz açılır” diyor.
Belediye cephesi, meseleye yalnızca inşaat ruhsatı perspektifiyle bakılmaması gerektiğini vurguluyor. İlgili başkan yardımcısı, “Mahkeme erişim sorununa işaret etti, biz de projeyi küçülttük. Ama bununla sınırlı kalmıyoruz; sokak, proje olsun ya da olmasın, genişletilmeli,” diyor. Büyükşehir’e ait bir parselde ölçüm yapıldığını ve mülkiyet görüşmelerinin sürdüğünü ekliyor.
Hukuk mücadelesi yeni ruhsatla sürüyor
Belediye, yol genişletme takvimi için iki ila üç yıl öngörüyor. İmar planı tüm yargısal denetimlerden geçer ve ruhsat kesinleşirse, inşaatın 24 ayda tamamlanabileceği ifade ediliyor. Ancak komşu tarafı, ruhsat tadilatına ilişkin eksiklikler nedeniyle yeniden yargı yoluna gidiyor.
İtirazın özünde, “yapısal kurgunun” değişmediği, yalnızca daire sayısının kâğıt üzerinde indirildiği ve buna rağmen tüm teknik açıklamaların paylaşılmadığı iddiası var. Belediye avukatı ise ilk karardaki eksikliğin giderildiğini savunarak davacının 100 bin TL yargılama giderine mahkûm edilmesini istiyor.
“Kimse yatırıma karşı değil; biz akılcı, güvenli, erişilebilir bir plan istiyoruz,” diyor bir başka sakin. “Sokak kaldırmıyor, çözüm önce altyapı, sonra yapı olmalı.”
Mahalle ne bekliyor?
Sokakta tansiyon, hem günlük hayatın akışı hem de gelecekteki yoğunluğun yönetimi üzerinden yükseliyor. Taraflar, kâğıt üzerindeki formüllerin değil, sahadaki fiili koşulların belirleyici olmasını istiyor. Kentin yeni konut ihtiyacı ile yaşam kalitesi arasındaki denge, yine planlama masasında sınanıyor.
İzmir’in son yıllardaki hızlı nüfus artışı ve artan kiralar, bu tür projeleri siyaset ve hukuk sahnesine taşıyor. Uzmanlar, dar sokaklarda yoğun yapılaşmanın afet ve acil durum yönetimiyle çeliştiğini hatırlatıyor. Çözüm, “önce altyapı, sonra kütle” ilkesine sıkı bir bağlılık gerektiriyor.
“İki yıl sonra aynı sokağa, iki kat fazla trafik yığarsak, çocuklarımızın güvenliği ne olacak?” diye soruyor bir anne. “Kent planlaması, yalnızca metre kare değil, yaşamın kendisiyle ilgili.”
Öne çıkan başlıklar
- Proje 84 daireden 44 daireye indirildi, yeraltı otoparkı tek kata çekildi.
- Sokaktaki “dar boğaz”, acil durum erişimi için kritik bir risk oluşturuyor.
- Belediyeler, 1,5 metreye 80 metrelik şerit için mülkiyet görüşmeleri yürütüyor.
- Davacı, ruhsat tadilatının teknik açıdan eksik olduğunu savunuyor.
- Yol genişletme için 2-3 yıl, inşaat için 24 ay takvim telaffuz ediliyor.
“Bu kentin geleceği, dar sokaklara sıkıştırılan kalın beton bloklarla değil; akılcı, güvenli, insan odaklı planlarla kurulur.”
