Studio Animal, Sáenz de Oiza tarafından tasarlanmış ve Torres Blancas’ın fikirlerini şimdiden haber veren bilinmeyen bir kompleksteki bir dairenin yenilenmesini üstlendi.
2014 yapımı No te mueras sin ir a Ronchamp adlı belgeselde Francisco Javier Sáenz de Oiza’nın (1918-2000) hakkında, bugün neredeyse akıl almaz görünen bir sahne ortaya çıkıyor: tasarladığı bir apartmanın sakinleriyle, onların yakınmalarını dinlerken ve kendi tercihlerini savunmaya özen gösteren bir mimar. El Ruedo (1989) adlı, M-30 otoyolunun kıyısında bulunan ve gecekondulardan gelen sakinleri yeniden yerleştirmek amacıyla tasarlanmış bu devasa döngüsel toplulukta Oiza, sakinlerle buluşmak için sahaya geliyor. Karşılaşma bazen sertleşiyor, argümanlar çelişiyor, fakat mimar projesini savunmayı ve sorumluluklarını üstlenmeyi, fiili ve mecazi anlamda, göze alıyor.
« Bu tür nitelikte bir mimar artık yok. En azından bizim neslimizde yoklar. », Studio Animal’ın kurucusu Javier Jiménez Iniesta şöyle diyor. « Görevlerimizin kapsamında, bu ölçeklerdeki projelere erişmek bize çok zor geliyor; mimari ölçek olsun, toplumsal boyut olsun, her yönüyle. » Bu düşünce, Madrid’in Lourdes mahallesinde Oiza’nın tasarladığı bir daireyi ziyaret ederken daha da anlam kazanıyor. 1950’lerin sonlarından itibaren Oiza bu konut topluluğunda mimarlığının en organik fikirlerinden bazılarını geliştirdi ve bu fikirler daha sonra Torres Blancas ile en olgun biçimine kavuştu. Bu daireyi 90 metrekarelik bir alanda keşfetmek, bu düşüncenin günümüzde hangi ölçüde yaşadığına ve mimarlık pratiğinin ne kadar değiştiğine dair net bir izlenim sunuyor.
« Oiza tarafından tasarlanmış bir daireyi yenilemek ister misin? »
Talep tamamen beklenmedik şekilde ulaştı. Mal sahibi, evinde gerçekleştirdiği bir röportaj sırasında çekim yaparken Jiménez Iniesta ile tanışmış ve sohbetin sonunda, Madrid’in bilinmeyen bir konut mahallesinde, Lourdes’te Oiza tarafından tasarlanmış bir apartmanı yenilemesini kabul edip etmeyeceğini sordu. « Ah, Lourdes! », diye hatırlıyor kendisine böyle yanıt verdiğini. Sáenz de Oiza hayranı olan bu kişi, binayı doğal olarak çok iyi biliyordu.
Bu tesadüf sonunda gerçekten değerli bir mesleki fırsata dönüştü. « Işık, yönelim ve manzarayla olan ilişkide olağanüstü bir hassasiyet gösteren, fakat sınırlı olanaklarla çalışan bir mimarlık üzerinde çalışma şansı için benzersiz bir fırsattı. » diyor mimar. « Böyle bir doğaya sahip bir proje tasarlamanın, çok az kaynakla çok şey sunmanın mümkün olduğunu keşfettim. » O ayrıca konut topluluğunun hiçbir miras korumasından yararlanmadığını da belirtiyor.
Selin Kaya